5 · ห้าวัน ห้าคีย์
ปี 2007 ทีมนักประสาทวิทยาในบอสตันพาคนเก้าคนที่ไม่เคยเรียนดนตรีมานั่งหน้าเปียโน ใช้แค่ห้าคีย์ใต้นิ้วมือขวาห้านิ้ว ให้ฟังทำนองยาวยี่สิบสี่วินาทีที่มีสิบห้าโน้ต แล้วหัดเล่นมันด้วยหูอย่างเดียว วันละครั้ง ห้าวัน
ทางจากหูไปมือไม่ได้ใช้เวลาเป็นปีกว่าจะเกิด มันเริ่มก่อตัวในไม่กี่วัน ถ้าหูเป็นคนเริ่มทุกครั้ง
วันแรก พวกเขาใช้เวลาเฉลี่ยยี่สิบเก้านาทีกว่าจะเล่นได้ครบโดยไม่ผิด ถึงวันที่สี่และห้า เวลาเฉลี่ยลดลงมาชนเพดานล่างสิบสองนาทีที่การทดลองกำหนดไว้ ความแม่นในการจับคู่เสียงที่ได้ยินกับคีย์ที่ถูกขึ้นจากยี่สิบสี่เป็นเจ็ดสิบเจ็ดเปอร์เซ็นต์
ในวันที่ห้า พวกเขานอนนิ่งในเครื่องสแกนสมองแล้วฟังทำนองที่หัดมา นิ้วไม่ได้ขยับเลย แต่บริเวณสมองที่ใช้สั่งการเคลื่อนไหวกลับทำงาน เมื่อเปิดโน้ตชุดเดียวกันแต่สลับลำดับ การทำงานนั้นลดลงมาก และเมื่อเปิดเพลงที่คุ้นหูแต่ไม่เคยเล่น แทบไม่มีเลย
เสียงนั้นกลายเป็นการเคลื่อนไหวไปแล้ว ภายในห้าวัน
งานอีกชิ้นใช้คลื่นไฟฟ้าสมองติดตามคนที่เริ่มหัดเปียโน บริเวณที่ใช้ฟังกับบริเวณที่ใช้เคลื่อนไหวเริ่มทำงานพร้อมกันตั้งแต่การฝึกยี่สิบนาทีแรก และการทำงานร่วมกันนั้นแน่นขึ้นหลังห้าสัปดาห์
ช่องว่างระหว่างหูที่ฝึกแล้วกับหูที่ยังไม่ได้ฝึกวัดได้ และปิดได้ด้วยชั่วโมงที่นับได้ ปี 2006 ทีมหนึ่งเทียบความสามารถแยกเสียงสองเสียงที่สูงต่ำใกล้กันมาก ระหว่างนักดนตรีคลาสสิกสามสิบคนกับคนทั่วไปสามสิบคน ตอนเริ่ม คนทั่วไปต้องการความต่างของเสียงมากกว่าหกเท่าจึงจะแยกได้ หลังฝึกสองชั่วโมงเหลือราวสี่เท่า และคนทั่วไปอีกแปดคนที่ฝึกต่อ ใช้เวลาสี่ถึงแปดชั่วโมงก็แยกได้ละเอียดเท่านักดนตรี
ในงานนี้ ช่องว่างด้านการแยกเสียงที่ดูเหมือนพรสวรรค์ ปิดได้ภายในหนึ่งวันทำงาน
สามงานนี้มีเงื่อนไขร่วมกันสามข้อ ชุดเสียงที่เล็ก ตำแหน่งกับเสียงที่จับคู่กันคงที่ และหูเป็นคนเริ่มทุกรอบ ฟังก่อน ลองก่อน แล้วเสียงจริงบอกทันทีว่าถูกหรือผิด
หลักฐานเรื่องห้าวันมาจากคนเก้าคนกับทำนองเดียว มันบอกว่าเป็นไปได้ในไม่กี่วัน ไม่ได้บอกว่าทุกคนจะได้แบบนั้น หรือได้กับทุกเพลง
กีตาร์ให้เงื่อนไขทั้งสามข้อมาฟรี สายเส้นเดียวกับไม่กี่ช่องแรกคือห้าคีย์ของคุณ ทุกช่องให้เสียงเดิมทุกครั้ง และเสียงที่ผิดดังออกมาให้ได้ยินทันที
เก้าคนนั้นถูกเลือกเพราะไม่เคยเรียนดนตรี สิ่งเดียวที่พวกเขามีมากกว่าคุณคือห้าวันที่หูเป็นคนเริ่ม
สิ่งที่ทำคืนนี้: ใช้แค่ห้าช่องบนสาย 3 คือช่อง 0, 2, 4, 5 และ 7 ห้านาทีแรก ดีดเสียงสุ่มจากห้าช่องนั้นแล้วร้องตาม ห้านาทีต่อมาสลับกัน ร้องเสียงหนึ่งในช่วงนั้นก่อน แล้วเดาด้วยหูว่ามันอยู่ช่องไหนก่อนดีดครั้งแรก จดว่าเดาถูกในครั้งแรกกี่ครั้ง
จะรู้ว่าบทนี้ผิดเมื่อ: ทำห้าคืนติดกันแล้ว จำนวนครั้งที่เดาช่องถูกในครั้งแรกไม่ขยับขึ้นเลย
แหล่ง:
- Lahav, A., Saltzman, E., & Schlaug, G. (2007). Action representation of sound: audiomotor recognition network while listening to newly acquired actions. Journal of Neuroscience, 27(2), 308–314. คน 9 คนที่ไม่เคยเรียนดนตรี ห้าคีย์ (F G A Bb C) ทำนอง 15 โน้ต 24 วินาที ฝึกวันละครั้ง 5 วัน — https://www.jneurosci.org/content/27/2/308
- Bangert, M., & Altenmüller, E. O. (2003). Mapping perception to action in piano practice: a longitudinal DC-EEG study. BMC Neuroscience, 4, 26. จำนวนผู้เข้าร่วมยังยืนยันจากต้นฉบับไม่ได้ — https://bmcneurosci.biomedcentral.com/articles/10.1186/1471-2202-4-26
- Micheyl, C., Delhommeau, K., Perrot, X., & Oxenham, A. J. (2006). Influence of musical and psychoacoustical training on pitch discrimination. Hearing Research, 219, 36–47. นักดนตรี 30 คน คนทั่วไป 30 คน และคนทั่วไปอีก 8 คนที่ฝึกจนเท่านักดนตรีภายใน 4–8 ชั่วโมง — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16839723/