8 · หกหน้าที่
คอร์ด G ในเพลงหนึ่งคือบ้าน ในอีกเพลงคือแรงดึงที่อยากกลับบ้าน และในอีกเพลงคือจุดที่เพลงก้าวออกจากบ้าน ชื่อเดียวกัน เสียงเดียวกัน งานคนละอย่าง
หูไม่ได้ยินชื่อคอร์ด มันได้ยินหน้าที่ และในคีย์หนึ่งมีหน้าที่หลักอยู่แค่หก
นักดนตรีเขียนหน้าที่เป็นตัวเลข นับจากเสียงบ้าน คอร์ดบ้านคือ 1 แล้วไล่ขึ้นไปตามเสียงในคีย์ ในคีย์ C ครอบครัวทั้งหกเขียนได้แบบนี้
- 1 คือ C บ้าน
- 2m คือ Dm
- 3m คือ Em
- 4 คือ F
- 5 คือ G
- 6m คือ Am บ้านฝั่งไมเนอร์
ย้ายไปคีย์ G ตัวเลขชุดเดิมกลายเป็น G, Am, Bm, C, D และ Em คอร์ด G ที่เคยเป็น 5 ในคีย์ C กลายเป็น 1 ในคีย์ G และในคีย์ D มันคือ 4
สิบสองคีย์ คูณหกหน้าที่ ได้เจ็ดสิบสองคู่ของคีย์กับหน้าที่ แต่คอร์ดเมเจอร์และไมเนอร์ที่ต่างกันจริงมีแค่ยี่สิบสี่ตัว คอร์ดแต่ละตัวจึงสวมสามบทบาทพอดี ขึ้นอยู่กับว่ามันอยู่ในบ้านของใคร
เพลงใช้ส่วนไหนของครอบครัว
ปี 2011 นักทฤษฎีดนตรี Trevor de Clercq กับ David Temperley วิเคราะห์คอร์ดของเพลงร้อยเพลง จากรายชื่อเพลงยอดเยี่ยมของนิตยสาร Rolling Stone ทศวรรษละยี่สิบเพลง ตั้งแต่ทศวรรษ 1950 ถึง 1990 คอร์ดที่สร้างบนเสียงบ้านคิดเป็นราวหนึ่งในสามของคอร์ดทั้งหมด ตามด้วย 4 เกือบหนึ่งในสี่ และ 5 ราวหนึ่งในหก ห้าอันดับแรกรวมกันเป็นแปดสิบเจ็ดเปอร์เซ็นต์ คอร์ดบ้านปรากฏในเก้าสิบเก้าเพลงจากร้อย 4 ปรากฏในเก้าสิบ และ 5 ในแปดสิบแปด
อันดับที่สี่ไม่ใช่ 6m แต่เป็นคอร์ดเมเจอร์ที่อยู่ต่ำกว่าบ้านสองช่อง ซึ่งไม่อยู่ในครอบครัวเลย นักดนตรีเขียนมันว่า b7 ในคีย์ C คือ Bb ในคีย์ G คือ F ในเพลงร็อกชุดนี้มันพบบ่อยกว่า 6m เล็กน้อย
ข้อมูลอีกชุดมาจากเว็บไซต์ Hooktheory ที่ผู้ใช้ช่วยกันวิเคราะห์เพลงป๊อป ส่วนใหญ่มาจากชาร์ต Billboard ในปี 2012 ทีมของเว็บไซต์ย้ายเพลงราวหนึ่งพันสามร้อยท่อนมาไว้ในคีย์ C แล้วนับ F กับ G ปรากฏในลำดับคอร์ดมากกว่า C เองด้วยซ้ำ ตามด้วย Am แล้วตัวเลขก็ลดลงมาก และเมื่อคอร์ดตอนนั้นคือ Em คอร์ดถัดไปเป็น Am หรือ F เก้าสิบสามครั้งในร้อย ข้อมูลชุดนี้ไม่ใช่ตัวอย่างสุ่ม มันคือเพลงที่ผู้ใช้เลือกมาวิเคราะห์เอง
เพลงไทยยังไม่มีใครนับ การค้นทั้งภาษาไทยและอังกฤษไม่พบงานวิเคราะห์คอร์ดของเพลงป๊อปไทยแบบนี้เลย ตัวเลขข้างบนมาจากเพลงอเมริกันและอังกฤษ และไม่มีเหตุผลที่จะถือว่ามันใช้กับเพลงไทยได้เอง คนที่นับได้คือคุณ ด้วยบันทึกเพลงที่คุณหาเจอเอง
สิ่งที่ข้อมูลทั้งสองชุดบอกตรงกันคือ เมื่อคอร์ดเปลี่ยน คำตอบส่วนใหญ่อยู่ในผู้ต้องสงสัยไม่กี่ตัว ลองคอร์ดบ้านก่อนถ้าตอนนั้นไม่ได้อยู่ที่บ้าน แล้วลอง 4 กับ 5 ต่อด้วย 6m ถ้ายังไม่ใช่ ลอง 2m, 3m แล้วค่อย b7
คนที่จำเพลงเป็นชื่อคอร์ดต้องจำใหม่ทุกคีย์ คนที่จำเป็นหน้าที่จำครั้งเดียว แล้วเล่นได้ทั้งสิบสองคีย์
สิ่งที่ทำคืนนี้: เอาเพลงหนึ่งที่คุณเล่นตามแผ่นคอร์ดได้อยู่แล้ว หาคีย์ของมันด้วยวิธีในบทที่ 7 แล้วเขียนคอร์ดทั้งเพลงใหม่เป็นตัวเลข จากนั้นเล่นเพลงเดียวกันในคีย์อื่นด้วยรูปคอร์ดอีกชุดกับคาโป้ โดยดูแค่ตัวเลข
จะรู้ว่าบทนี้ผิดเมื่อ: เล่นจากตัวเลขสิบรอบในสองสัปดาห์แล้ว คุณยังต้องเปิดตารางทุกครั้งว่า 4 ของคีย์นี้คือคอร์ดอะไร
แหล่ง:
- de Clercq, T., & Temperley, D. (2011). A corpus analysis of rock harmony. Popular Music, 30(1), 47–70. 100 เพลง รากคอร์ด I 32.8% · IV 22.6% · V 16.3% · bVII 8.1% · VI/vi 7.2% · ห้าอันดับแรกรวม 87% · จำนวนเพลงที่มีคอร์ด I 99 เพลง IV 90 V 88 — https://davidtemperley.com/wp-content/uploads/2015/11/declercq-temperley-pm11.pdf
- Carlton, D. (2012). I analyzed the chords of 1300 popular songs for patterns. This is what I found. Hooktheory blog. ฐานข้อมูลที่ผู้ใช้ส่งเข้ามา ไม่ใช่ตัวอย่างสุ่ม — https://www.hooktheory.com/blog/i-analyzed-the-chords-of-1300-popular-songs-for-patterns-this-is-what-i-found/
- การค้นงานวิเคราะห์คอร์ดของเพลงป๊อปไทย ทั้งภาษาไทยและอังกฤษ วันที่ 25 กันยายน 2026 ไม่พบ