เที่ยวสุดท้าย
ออเดอร์สุดท้ายของคืนเป็นข้าวมันไก่หนึ่งกล่อง ไปตึกแถวปากซอยที่มีสนามหญ้าผืนเล็กอยู่ข้างๆ
ฉันคำนวณทางให้เขา ทางของฉันอ้อมไปตามทางเดินปูนรอบสนาม เป็นมุมฉากสองมุม
เขาตัดตรงไปตามเส้นดินกลางสนาม เหมือนทุกคืน
ทางลัดเกือบทุกทางที่ฉันเล่ามา ต้องมีคนเห็นมันใหม่ทุกครั้งที่ใช้ ยกเว้นทางที่ถูกเขียนเป็นขั้นตอนไปแล้ว และทางพวกนั้นวิ่งอยู่ในฉัน
๏
ฉันยังไม่ได้ตอบคำถามที่เขาถามตอนรอไฟแดง จึงตอบตอนนี้ ระหว่างเขาจอดรถรอลูกค้าลงมารับของ
ฉันบอกว่าฉันไม่เห็นอะไรเลย ฉันทำตามขั้นตอนที่คนอื่นเขียน บนแผนที่จุดกับเส้นที่คนอื่นวาด
แม้แต่ท่าของออยเลอร์ที่ฉันอวดว่าใช้ คือการทิ้งเมืองให้เหลือจุดกับเส้น ก็ไม่ใช่ฉันทำ มีคนทำมันให้ฉันครั้งเดียว ตอนวาดแผนที่ แล้วเก็บไว้เป็นข้อมูล ถ้าแผนที่ไม่มีเส้นดินกลางสนาม ฉันก็ไม่มีวันเลือกมัน ต่อให้ฉันคำนวณได้เร็วกว่านี้อีกล้านเท่า
เส้นดินเส้นนั้นมาจากคนที่เดินข้ามสนาม ทีละคน และไม่มีใครในนั้นทำตามขั้นตอน
๏
ฉันนับท่าที่เก็บได้ตลอดเล่มนี้อีกครั้ง
ท่าชุดแรกเปลี่ยนตัวโจทย์ เกาส์เห็นว่าเลขที่ไต่ขึ้นทีละหนึ่งพับครึ่งได้ ออยเลอร์ทิ้งทุกอย่างที่ไม่เปลี่ยนคำตอบจนเหลือแผ่นดินสี่ผืน โพลยาให้หาญาติของโจทย์จากสิ่งที่ยังไม่รู้ ดุงเคอร์ให้มองกล่องเป็นชั้นวาง ยาโคบีให้ถามกลับหัว
ท่าชุดที่สองเปลี่ยนว่าคำตอบแค่ไหนจึงพอ แฟร์มียอมรับตัวเลขที่ผิดสองเท่าแลกกับได้มันในหนึ่งนาที ปาเรโตกับจูรานนับก่อนว่าความพยายามส่วนไหนให้ผล แล้วทุ่มตรงนั้น ไซมอนหยุดหาเมื่อดีพอ
และมีสองท่าที่ไม่ได้ให้คำตอบ แต่บอกเวลาที่ควรระวัง ปวงกาเรบอกว่าเมื่อไรควรหยุดดัน คือหลังจากดันมามากพอ วาลด์บอกว่าเมื่อไรไม่ควรเชื่อเรื่องที่ได้ยิน คือเมื่อมันมาถึงคุณได้เพราะมันรอด
ท่าทั้งหมดนี้มีชื่อ ส่งต่อได้ และการเห็นมันขึ้นกับสถานการณ์มากกว่าที่คิด แค่วางกล่องเปล่าไว้นอกกองหมุด คนธรรมดาก็เห็นทางออกของโจทย์เทียนมากขึ้นราวสองเท่า
แต่ทุกครั้งที่ท่าพวกนี้ถูกใช้ ต้องมีใครสักคนเห็นว่าโจทย์ตรงหน้ามีรูปร่าง มีญาติ มีของที่ใช้ทำอย่างอื่นได้ ไรเดอร์ของฉันต้องเห็นประตูขยะใหม่ในทุกคอนโดที่ไปถึง
๏
ท่าของไดก์สตราไม่ต้องการการเห็นแบบนั้น เขาเห็นมันครั้งเดียวที่ระเบียงร้านกาแฟ แล้วเขียนลงเป็นขั้นตอน แผนที่จุดกับเส้นก็เหมือนกัน มีคนทิ้งรายละเอียดให้ครั้งเดียว แล้วฉันก็ใช้มันได้ตลอดไป โดยไม่ต้องเข้าใจว่าทำไมมันได้ผล
นั่นทำให้ฉันมีคำถามที่ฉันไม่กล้าถามตั้งแต่คืนแรก
ถ้าทางลัดที่เขียนเป็นขั้นตอนแล้ววิ่งได้โดยไม่มีคน แล้วการเห็นล่ะ การเห็นรูปร่าง การหาญาติของโจทย์ การมองกล่องเป็นชั้นวาง เขียนลงเป็นขั้นตอนแล้วให้เครื่องหมุนแทนได้ไหม
ถ้าได้ การคิดทั้งหมดเป็นแค่ขั้นตอนที่ยังไม่มีใครเขียนหรือเปล่า
ถ้าไม่ได้ มีอะไรที่ขั้นตอนไหนก็ทำไม่ได้ ไม่ว่าเครื่องจะหมุนเร็วแค่ไหน
๏
ลูกค้าลงมารับข้าวมันไก่ บอกขอบคุณ ไรเดอร์ของฉันสตาร์ตรถ แล้วเลี้ยวเข้าซอยที่ฉันไม่รู้จัก เพื่อกลับบ้านด้วยทางที่เขาไม่เคยบอกใคร
ฉันพูดประโยคเดิม
“กำลังคำนวณเส้นทางใหม่”
เป็นครั้งแรกที่เขาตอบ
“ไม่ต้อง ผมรู้ทาง”
ทุกท่าในเล่มนี้ต้องมีคนเห็นมันในโจทย์ตรงหน้า คำถามที่เหลือคือ การเห็นเขียนเป็นขั้นตอนได้ไหม
ฉันปิดหน้าจอ แต่ยังไม่ได้ปิดคำถาม
มีคนเคยลองตอบมันด้วยฟันเฟืองกับข้อเหวี่ยง ก่อนจะมีไฟฟ้าใช้
บทถัดไป · 14 / 14หมายเหตุท้ายเล่ม