9 · ความฝันหกล้านบาทในสลากหนึ่งใบ
ทายก่อน สลากกินแบ่งรัฐบาลหนึ่งใบราคาแปดสิบบาท ถ้าซื้อทุกงวดไปเรื่อย ๆ โดยเฉลี่ยแล้วแต่ละใบจะได้เงินคืนกี่บาท
ความฝันหกล้านบาทในสลากใบนี้ มีมูลค่าหกบาท ส่วนสลากทั้งใบคืนเงินเฉลี่ยใบละสี่สิบแปดบาท
ตัวเลขสี่สิบแปดบาทไม่ต้องเดา เดือนพฤษภาคม 2026 ผู้อำนวยการสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลให้สัมภาษณ์ว่ากฎหมายกำหนดสัดส่วนเงินรางวัลไว้ที่ 60 เปอร์เซ็นต์ของราคาจำหน่าย แปดสิบบาทคูณหกสิบเปอร์เซ็นต์ คือสี่สิบแปดบาท อีกสามสิบสองบาทจากทุกใบไม่ได้กลับมาเป็นรางวัลตั้งแต่ก่อนออกรางวัล
แยกดูทีละรางวัลได้ รางวัลที่ 1 หกล้านบาท โอกาสหนึ่งในหนึ่งล้าน หกล้านหารหนึ่งล้าน คือหกบาท เลขท้ายสองตัวสองพันบาท โอกาสหนึ่งในร้อย คือยี่สิบบาท เลขหน้าและเลขท้ายสามตัวรวมสี่ชุด ชุดละสี่พันบาท โอกาสชุดละหนึ่งในพัน คือสิบหกบาท รางวัลที่เหลือทั้งหมดรวมกันราวหกบาท รวมราวสี่สิบแปดบาท ความฝันที่อยู่บนป้ายตัวโตที่สุด มีราคาน้อยที่สุดในใบ
ตัวเลขแบบนี้มีชื่อว่า expected value หรือค่าคาดหวัง คือเงินที่ได้คืนเฉลี่ยต่อใบ ถ้าซื้อซ้ำไปนาน ๆ ไม่มีงวดไหนที่ใครได้สี่สิบแปดบาทพอดี แต่ยิ่งซื้อนาน ค่าเฉลี่ยของคนซื้อยิ่งเข้าใกล้สี่สิบแปด ด้วยกลไกเดียวกับที่ทำให้แดงกับดำออกพอ ๆ กันในหมื่นตา
สี่หมื่นปี
โอกาสถูกรางวัลที่ 1 คือหนึ่งในหนึ่งล้านต่อใบ ปีหนึ่งออกยี่สิบสี่งวด ถ้าซื้องวดละใบ ต้องซื้อไปราวสี่หมื่นสองพันปี จึงจะถูกหนึ่งครั้งตามค่าเฉลี่ย ถ้าเริ่มซื้องวดแรกตอนที่บรรพบุรุษของเรายังล่าสัตว์ด้วยหอกหิน ค่าเฉลี่ยบอกว่าป่านนี้ควรถูกไปแล้วราวหนึ่งครั้ง
สิบปีของการซื้องวดละใบคือสองร้อยสี่สิบใบ จ่ายไปหนึ่งหมื่นเก้าพันสองร้อยบาท ค่าคาดหวังได้คืนหนึ่งหมื่นหนึ่งพันห้าร้อยยี่สิบบาท ส่วนต่างเจ็ดพันหกร้อยแปดสิบบาท คือราคาของความฝันสิบปี
น้าเสี่ยง: งวดนี้น้าใช้สูตรใหม่ เอาวันเกิดแม่บวกทะเบียนรถป้าหวาด
น้องส่วน: ทุกเลขมีโอกาสออกเท่ากันหมดครับน้า
น้าเสี่ยง: แล้วสูตรมันเปลี่ยนอะไร
น้องส่วน: เปลี่ยนเลขที่น้าจะเสียดายตอนมันไม่ออกครับ
ค่าฝัน
ป้ายของคุณเศษเขียนว่า "ซื้อวันนี้ ลุ้นหกล้าน!" ตัวหนังสือสีทองสูงครึ่งป้าย ตัวเลขสี่สิบแปดบาทไม่อยู่บนป้ายไหนเลย หกล้านมีจริง ตัวส่วนหนึ่งล้านก็มีจริง แค่ได้ขึ้นป้ายตัวเดียว
ความเห็นของเล่มนี้คือ การซื้อฝันงวดละสามสิบสองบาทไม่ใช่เรื่องผิด ความหวังสองสัปดาห์มีราคา และบางคนยินดีจ่ายราคานั้นอย่างรู้ตัว สิ่งที่ผิดคือเรียกมันว่าการลงทุน และซื้อมันด้วยเงินที่ขาดไม่ได้
บทถัดไป · 11 / 1910 The House Never Gambles